تریاک کوهی یا خشخاش چیست؟
تریاک کوهی یا خشخاش چیست؟ وقتی عبارت تریاک کوهی را جستجو می کنید، ممکن است با توضیحات متفاوتی روبرو شوید و همین موضوع باعث شود ندانید دقیقا درباره چه گیاهی صحبت می شود.
بعضی منابع این نام را برای گونه هایی از شقایق و خشخاش وحشی به کار برده اند، اما از نظر علمی، تریاک ماده ای است که از لاتکس خشک شده کپسول نارس خشخاش تریاکی، یعنی Papaver somniferum، به دست می آید و نباید نام تریاک را با نام یک گیاه یکی دانست.
اگر شما هم با عبارت هایی مثل تریاک کوهی چیست؟، خشخاش چیست؟ یا آیا تریاک از خشخاش به دست می آید؟ مواجه شده اید، در ادامه تفاوت این اصطلاحات را ساده و دقیق توضیح می دهیم.
تریاک کوهی به چه گیاهی گفته می شود؟
تریاک کوهی نامی است که در برخی منابع فارسی برای شقایق سرخ یا گونه هایی از خشخاش وحشی استفاده شده است. در برخی منابع قدیمی و غیرتخصصی، نام هایی مانند خشخاش کوهی، خشخاش منثور، شقایق سرخ و تریاک کوهی در کنار یکدیگر آمده اند.
با این حال، نباید صرفا به دلیل شباهت ظاهری یا وجود کلمه «تریاک» در نام آن تصور کرد که این گیاه همان خشخاش تریاکی است.
نام محلی گیاهان همیشه با طبقه بندی علمی آنها یکسان نیست و ممکن است یک گیاه در مناطق مختلف با نام های متفاوتی شناخته شود.
بنابراین اگر منظورتان از تریاک کوهی همان گیاهی است که در بعضی منابع محلی با نام شقایق یا خشخاش کوهی معرفی شده، باید آن را از خشخاش تریاکی جدا دانست.
خشخاش چیست؟
خشخاش نام گروهی از گیاهان جنس Papaver است، اما وقتی صحبت از تولید تریاک می شود، منظور اصلی خشخاش تریاکی (Papaver somniferum) است.
این گیاه یک گیاه علفی یک ساله است و گل هایی نسبتا بزرگ دارد. پس از تشکیل گل، میوه گیاه به شکل یک کپسول ظاهر می شود که دانه های خشخاش داخل آن قرار دارند.
کپسول نارس همین گیاه حاوی لاتکس گیاهی است که ترکیبات آلکالوئیدی مختلفی در آن وجود دارد.
در واقع، چیزی که معمولا به عنوان تریاک شناخته می شود، خود گیاه خشخاش یا دانه آن نیست؛ بلکه محصول حاصل از لاتکس کپسول نارس خشخاش تریاکی است.
آیا همه انواع خشخاش تریاک تولید می کنند؟
خیر. این نکته مهم است.
واژه خشخاش به تنهایی به معنی تریاک نیست. گونه های مختلفی از جنس Papaver وجود دارند و همه آنها منبع تریاک محسوب نمی شوند.
در بحث تریاک، گونه Papaver somniferum اهمیت ویژه ای دارد؛ زیرا لاتکس کپسول نارس آن حاوی آلکالوئیدهایی مانند مورفین و کدئین است.
تریاک چگونه از خشخاش به وجود می آید؟
تریاک از لاتکس یا شیره گیاهی کپسول نارس خشخاش تریاکی به دست می آید. این لاتکس پس از خارج شدن از کپسول و خشک شدن، به ماده ای تبدیل می شود که به آن تریاک خام یا تریاک گفته می شود.
از نظر علمی، این نکته تفاوت مهمی ایجاد می کند: نمی توان گفت گل خشخاش همان تریاک است.
گل بخشی از گیاه است، در حالی که تریاک فرآورده ای است که از لاتکس کپسول نارس به دست می آید.
تریاک خام یک ماده ساده و تک ترکیبی نیست و مجموعه ای از مواد شیمیایی مختلف را در خود دارد. از مهم ترین آلکالوئیدهای طبیعی آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- مورفین
- کدئین
- تبائین
- پاپاورین
- نوسکاپین
مقدار و ترکیب این مواد می تواند با توجه به نوع گیاه و شرایط مختلف متفاوت باشد.
تفاوت تریاک کوهی، خشخاش و تریاک چیست؟
این سه اصطلاح گاهی در گفتار روزمره به جای یکدیگر استفاده می شوند، اما از نظر علمی یکسان نیستند.
بنابراین، تریاک نام یک گیاه نیست. همچنین هر گیاهی که در یک منطقه «تریاک کوهی» نامیده شود، لزوما همان خشخاش تریاکی نیست.
تریاک چه ترکیباتی دارد؟
یکی از دلایلی که تریاک می تواند وابستگی ایجاد کند، وجود ترکیبات فعال مختلف در آن است. در میان این ترکیبات، مورفین اهمیت ویژه ای دارد و از شناخته شده ترین آلکالوئیدهای تریاک محسوب می شود.
مورفین و سایر مواد موجود در تریاک روی سیستم عصبی و گیرنده های اوپیوئیدی بدن اثر می گذارند.
مواد اوپیوئیدی می توانند احساس آرامش و سرخوشی ایجاد کنند و در صورت مصرف مکرر و غیرپزشکی، خطر وابستگی و اختلال مصرف اوپیوئید را افزایش دهند.
این موضوع باعث می شود تصور طبیعی بودن تریاک، دلیلی برای بی خطر بودن آن نباشد. طبیعی بودن یک ماده به معنای بی ضرر بودن آن نیست.
آیا تریاک همان مورفین است؟
خیر. این دو ماده یکی نیستند.
تریاک یک مخلوط پیچیده از ترکیبات مختلف است که مورفین یکی از مهم ترین آلکالوئیدهای موجود در آن به شمار می رود. مورفین را می توان از ترکیبات موجود در تریاک به دست آورد، اما خود تریاک فقط مورفین نیست.
از طرف دیگر، هروئین نیز با تریاک یکسان نیست و به صورت طبیعی در تریاک وجود ندارد؛ هروئین یک ماده نیمه سنتزی است که از مورفین ساخته می شود.
این تفاوت ها مهم هستند، چون استفاده از واژه هایی مثل تریاک، مورفین، هروئین و اوپیوئید به جای یکدیگر می تواند اطلاعات نادرستی درباره اثرات و خطرات آنها ایجاد کند.
آیا تریاک کوهی اعتیاد آور است؟
بله. تریاک یک ماده اوپیوئیدی اعتیاد آور است و مصرف مکرر آن می تواند به وابستگی منجر شود. سازمان جهانی بهداشت نیز تاکید می کند که مصرف غیرپزشکی، طولانی مدت یا نادرست اوپیوئیدها می تواند باعث وابستگی و مشکلات جدی سلامت شود.
وابستگی فقط به این معنی نیست که فرد هر روز مقدار زیادی ماده مصرف کند. ممکن است به مرور زمان بدن و مغز به حضور ماده عادت کنند و قطع مصرف باعث بروز علائم جسمی و روانی شود.
به همین دلیل، اگر فردی بعد از مدتی مصرف احساس کند بدون تریاک نمی تواند عملکرد طبیعی داشته باشد یا هر بار تلاش برای قطع مصرف با علائم شدید و برگشت دوباره همراه می شود، بهتر است موضوع را جدی بگیرد و از متخصص کمک بگیرد.
مصرف تریاک کوهی چه خطراتی دارد؟
خطرات تریاک کوهی فقط به وابستگی محدود نمی شود. مصرف آن می تواند روی بخش های مختلف بدن اثر بگذارد و در صورت مصرف طولانی مدت، پیامدهای جدی ایجاد کند.
یکی از نکات مهم این است که آژانس بین المللی تحقیقات سرطان وابسته به سازمان جهانی بهداشت، مصرف تریاک را در گروه 1 عوامل سرطان زا برای انسان قرار داده است.
شواهد کافی درباره ارتباط مصرف تریاک با سرطان حنجره، ریه و مثانه وجود دارد و برای برخی سرطان های دیگر نیز شواهد محدودی گزارش شده است.
از طرف دیگر، اوپیوئیدها می توانند تنفس را سرکوب کنند و مصرف بیش از حد آنها ممکن است به مسمومیت شدید و حتی مرگ منجر شود.
بنابراین، باورهایی مانند تریاک چون گیاهی است ضرر زیادی ندارد یا تریاک فقط باعث وابستگی می شود با شواهد پزشکی امروزی سازگار نیستند.
آیا دانه خشخاش همان ماده مخدر تریاک است؟
خیر.
دانه خشخاش با تریاک یکسان نیست. تریاک از لاتکس کپسول نارس گیاه به دست می آید، نه از خود دانه خشخاش. البته ممکن است دانه ها در شرایط خاص به مقادیر بسیار کمی از آلکالوئیدهای گیاه آلوده شوند، اما این موضوع با تریاک خام تفاوت دارد.
این تفاوت به خصوص زمانی اهمیت پیدا می کند که کسی درباره «دانه خشخاش»، «گل خشخاش» و «تریاک» اطلاعاتی را با هم ترکیب کرده باشد.
چرا تشخیص تریاک کوهی فقط از روی ظاهر قابل اعتماد نیست؟
یکی از مشکلات نام های محلی این است که ممکن است یک اسم برای چند گیاه مختلف استفاده شود. شباهت ظاهری گل ها هم به تنهایی برای شناسایی دقیق گونه گیاهی کافی نیست.
به همین دلیل، اگر گیاهی با نام «تریاک کوهی» در یک منطقه معرفی شده باشد، نمی توان صرفا بر اساس این نام نتیجه گرفت که حتما همان خشخاش تریاکی است یا حاوی مقدار مشخصی از مواد اوپیوئیدی است.
شناسایی علمی گیاه به ویژگی های گیاه شناسی و نام علمی آن وابسته است، نه صرفا نامی که در یک منطقه یا میان مردم رایج شده است.
سخن پایانی
اگر بخواهیم خیلی روشن جواب بدهیم، خشخاش گیاهی است و تریاک فرآورده ای است که از لاتکس کپسول نارس خشخاش تریاکی (Papaver somniferum) به دست می آید.
اما تریاک کوهی اصطلاحی محلی و غیردقیق است که در برخی منابع برای گیاهانی مانند شقایق یا خشخاش کوهی به کار رفته و نباید بدون بررسی علمی، آن را معادل خشخاش تریاکی دانست.
اگر هدف از جستجوی این موضوع، شناخت ماده ای است که با نام تریاک کوهی معرفی شده، مهم ترین نکته این است که اسم محلی به تنهایی برای شناسایی گیاه یا تعیین ترکیبات آن کافی نیست.
از طرف دیگر، درباره خود تریاک تردیدی وجود ندارد که ماده ای اوپیوئیدی و وابستگی آور است و مصرف آن با خطرات جدی، از جمله افزایش خطر برخی سرطان ها، همراه است.
من سنا مخلصی یک معتاد، هم درد و پزشک با نظام پزشکی 199118 محقق و نویسنده در زمینه اعتیاد دارای مدرک ترک مواد افیونی و شبه افیونی، الکل و ماریجوانا از دانشگاه علوم پزشکی تبریز و هیپنوتراپیست از انجمن هیپنوتیسم آسیا با بیش از 700 هزار دنبال کننده در فضای مجازی و بنیان گذار متد بازی ها مغز در جهت دور زدن اراده برای ترک راحت تر اعتیاد و کمک به بیش از 10000 فرد جهت رهایی از دام اعتیاد
دیدگاهتان را بنویسید